...SCA-3 = MJD = Machado-Joseph = Azoren-ziekte = Nigro-spino-dentatale degeneratie

Auteur: Marco, ADCA-Vereniging Nederland.
Bron 1: OMIM®: http://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?db=omim, 12 februari 2003.
Bron 2: Dr. E.R.P. Brunt, neuroloog, januari 2000.
Datum: 7 maart 2003.

OMIM 109150

Andere ziektebenamingen
Spinocerebellaire ataxie 3; SCA-3
Spinocerebellaire atrofie 3
Azoreese neurologische ziekte
Azoren-ziekte
Spinopontine atrofie
Nigrospinodentatale degeneratie
Ziekte van Joseph
Ziekte van Machado
Erfelijke spastische ataxie
Striato-nigrale degeneratie
Ziekte van Machado-Joseph; MJD

Symptomen
Bij lichte, laat beginnende vormen, is er soms alleen maar ataxie, maar er kunnen ook onwillekeurige bewegingen bijkomen, spasticiteit, gevoelsstoornissen, en gedeeltelijke verlammingen.
Symptomen van MJD/SCA-3 beginnen meestal in het derde decennium van het leven. Soms ontstaan de eerste verschijnselen al vroeg in het leven ontstaan, afhankelijk van de mate waarin de CAG-repeat is verlengd.
De klinische verschijnselen van MJD/SCA-3 passen binnen ADCA-1. Behalve ataxie zijn er vaak verhoogde reflexen (‘pyramide baan’-verschijnselen) en kunnen in het verloop van de ziekte verlammingsverschijnselen (paresen) van de oog- en mondspieren ontstaan. Opmerkelijk zijn de vaak enigszins opengesperde ogen en de trekkingen in het gelaat: kleine trekkingen bij bewegingen van de gelaatsspieren (myoclonus). Soms gaat de ataxie gepaard met parkinson-verschijnselen zoals trillen. Vooral bij relatief jonge mensen kunnen tevens verschijnselen van spierverkramping (onwillekeurige bewegingen, dystonie) voorkomen.
De patholoog-anatomische afwijkingen komen overeen met OPCA-1, maar de afwijkingen worden ook gevonden in de basale ganglia, (diepe hersenkernen) zoals de zwarte kern.

Oorzaak
In 1993 is de plaats van het gen van de ziekte van Machado-Joseph vastgesteld. In 1994 is de plaats van het gen van SCA-3 nauwkeurig vastgesteld op chr 14q32-ter. In het najaar van 1994 is de plaats van het gen van de ziekte van Machado-Joseph nauwkeurig vastgesteld op chr 14q32.1. Bij genetisch onderzoek bleek dat patiënten met verschijnselen en een genetische lokalisatie van SCA-3 ook een verlenging van de CAG-repeat in het MJD-gen hadden. Met andere woorden: het SCA3-gen was gelijk aan het MJD-gen, en dus niet verschillend. De mutatie bestaat uit een verlengde herhaling van drie bouwstenen van het DNA, te weten de bouwstenen Cytosine, Adenine en Guanine.

Epidemiologische gegevens
SCA-3/MJD wordt gevonden bij ongeveer 30-35% van alle mensen met een ataxie met een autosomaal dominant patroon van overerving.

Preventieve maatregelen
Pre-implantatiediagnostiek bij SCA-3.

Onderzoek
De mutatie is aantoonbaar door middel van bloedonderzoek, waarbij wordt gezocht naar de aanwezigheid van de afwijking van het erfelijk materiaal dat leidt tot SCA-3/MJD.